Toʻr parda
Makula degeneratsiyasi
Koʻrlikka olib keladigan 3 asosiy kasallikning biri — makula degeneratsiyasi,
oddiy presbiopiya bilan osongina adashtiriladigan asosiy retina kasalligi
Makula — retinaning markazida rang va shaklni
ajrata oladigan fotoretseptor hujayralari
toʻplangan hudud boʻlib, koʻrish qobiliyatining
90%dan ortigʻini taʻminlaydigan asosiy toʻqima
Makula degeneratsiyasi — bu hududga chiqindi moddalar toʻplanganda
yoki anomal yangi qon tomirlar oʻsganda
fotoretseptor hujayralarini shikastlaydigan kasallik
Toʻgʻri davolash vaqti oʻtkazib yuborilsa, markaziy koʻrish qobiliyati pasayadi
ogʻir holatlarda koʻrlikka olib kelishi mumkin
Makula degeneratsiyasining turlari
makula toʻqimasi atrofiyaga uchraydi
kuzatuv zarur
narsalar egri koʻrinadi
zudlik bilan davolash shart
Makula degeneratsiyasining asosiy belgilari
Bu shunchaki koʻrish qobiliyati pasayishi emas,
makula degeneratsiyasi belgisini tekshiring
Koʻrish buzilishi
Narsaning oʻrtasi egri koʻrinadi yoki
toʻgʻri chiziq (shaxmat taxtasi, kafel) egri koʻrinadi
Markaziy skotoma
Koʻrish maydonining oʻrtasida qora dogʻ paydo boʻladi yoki
bir qismi boʻsh koʻrinadi
Kontrast sezgirligining pasayishi
Narsaning rangi va konturi xira koʻrinadi,
yorugʻlik va soyani ajratish qiyinlashadi
Koʻrish qobiliyatining keskin pasayishi
Oʻqish, avtomobil boshqarish kabi nozik ishlar qiyinlashadigan darajada
markaziy koʻrish qobiliyati keskin pasayadi
Makula degeneratsiyasining sababi
Makula degeneratsiyasi koʻpincha qarish jarayonida yuzaga keladi
shuningdek boshqa koʻplab omillar ham taʻsir qilishi mumkin
Yoshning ulgʻayishi
Irsiy omil (makula degeneratsiyasi oilaviy tarixi va h.k.)
Yuqori darajali miopiya (miopik makulopatiya)
Yalligʻlanish va jarohat
Chekish va turmush tarzi
Hamroh kasalliklar
Makula degeneratsiyasini oʻz-oʻzini tekshirish (Amsler toʻri)
- 1-QADAMTekshiruvga tayyorgarlik
Odatdagi koʻzoynak yoki
linzani taqib
yorugʻ joyda toʻrga qarang - 2-QADAMMarkazga qarash
30sm masofadan bir koʻzni
yopib
toʻrning oʻrtasidagi
dumaloq nuqtaga qarang - 3-QADAMKoʻrish maydonini tekshirish
Koʻzingizni markaziy
nuqtada ushlab
atrofdagi
chiziqlarning toʻgʻri koʻrinishini tekshiring - 4-QADAMIkkinchi koʻzni tekshirish
Ikkinchi koʻzni ham xuddi shu
usulda tekshirib
koʻrish maydonidagi anomaliyani aniqlang
- Oʻrtadagi nuqta xira yoki yaxshi koʻrinmaydi
- Chiziq egri yoki uzuq koʻrinadi
- Toʻrning toʻrt burchagi toʻliq koʻrinmaydi
- Katakchalar oʻlchami notekis koʻrinadi
Yuqoridagi kabi belgi boʻlsa, koʻzning batafsil tekshiruvi zarur
Makula degeneratsiyasini davolash
Turi va rivojlanish darajasiga qarab individual davolash rejasi belgilanadi
Turmush tarzini boshqarish
Dori-darmon bilan davolash
Koʻz ichiga inʻyeksiya
Lazerli davolash
Jarrohlik davosi
Makula teshigi
Koʻrish markazida paydo boʻladigan kichik teshik,
tezkor chora koʻrlikning oldini oladi
Makula teshigi — retinaning markazi boʻlgan makulada
kichik teshik paydo boʻladigan kasallik
Koʻpincha 50-60 yoshli ayollarda uchraydi,
eʻtiborsiz qoldirilsa koʻrish qobiliyati juda tez pasayadi
- Idiopatik (yoshga bogʻliq)
Aniq sababsiz shishasimon tana retinani tortishi natijasida oʻz-oʻzidan paydo boʻladi
- Jarohatdan
Yosh odamlarda koʻzga kuchli zarba tekkanda paydo boʻladi
- Boshqa
Yuqori darajali miopiya, retina oldi membranasi kabi kasalliklardan kelib chiqadi